[ Haberler -> Kültür-Sanat Haberleri ]

Tasarımcılar Yeni Lirayı Heyecansız Buldu

28.10.2004 - 17:09

Yeni Türk Lirası baskı kalitesi açısından uzmanlardan tam not aldı. Ancak tasarımcılar yeni dizaynın devrim sayılabilecek önemli bir değişimi tam yansıtmadığı görüşünde birleşti.

Özellikle 50 ve 100 YTL üzerindeki Atatürk portreleri orijinalinden uzak silik ve basit bulunuyor. Moda tasarımcısı Zeynep Fadıllıoğlu, "biraz canı yokmuş gibi" diye nitelediği yeni banknotların üzerindeki Atatürk portresinin normalden daha şişman çıktığı görüşünde: "Anlaşılan tasarım çok önemsenmemiş. Heyecan uyandırmıyor."

Marka Reklam Yönetim Kurulu Başkanı Hulusi Derici, Yeni Türk Lirası için "Doğru bir strateji ile dizayn edilmiş, ancak estetik olarak özürlü." değerlendirmesini yaptı. Tedavüldeki banknotların tasarımlarının aynen korunup 6 sıfır atılmasının uyum problemini ortadan kaldıracağını kaydeden Derici, "Ancak aynı tasarımın üzerinde sıfırlardan boşalan alan göze hoş gelmiyor. Estetik olarak şık durmuyor." dedi.

Derici, genel itibarıyla herkesin kolay alışacağı bir tasarımın ortaya çıktığını ifade ederek, tanıtım için çok fazla etkinliğe gerek olmadığını söyledi. Paradan sıfır atılmasıyla önemli bir reform yapıldığını dile getiren moda tasarımcısı Zeynep Fadıllıoğlu da, YTL'nin tasarım olarak biraz silik kaldığını ve yapılan işin dinamizmini tam olarak yansıtmadığını söyledi. YTL'nin tasarım olarak çok önemsenmediğini vurgulayan Fadıllıoğlu, yeni banknotlarda heyecan uyandıran, yenilik ifade eden bir tasarım olsa daha etkileyici olabileceğini, imajının da daha güçlü olacağını ifade etti. Fadıllıoğlu, 'biraz canı yokmuş gibi' diye nitelendirdiği YTL'nin üzerindeki Atatürk resminin normalden daha şişman çıktığını, ayrıca paranın felsefesinin de iyi yansıtılması gerektiğini söyledi. Fadıllıoğlu, "Türk parasını çoğunlukla Türkler kullanıyor, ama bir yüzünde hep Efes, Ürgüp resimleri oluyor. Acaba bunları tanıtmak mı istiyoruz? Türk büyükleri, dünyaca ünlü Türk insanları, önemli sanatçılar buraya konabilir. Böylece paranın daha güncel ve canlı olacağını düşünüyorum." diye konuştu.

Tunus, Libya, Azerbaycan, Liberya ve Gine gibi 10 ülkenin kağıt parasını basan Inter Security Printing şirketinin sahibi Ahmet Bülent Hazer ise YTL'nin birçok eksiğinin olmasına rağmen yüzde 100 pamuktan yapılmasının parayı baskı kalitesi açısından dünya standartlarına taşıdığını söyledi. 50 milyon TL ve 100 milyon TL'ye karşılık çıkarılan yeni kupür 50 ve 100'lük YTL'leri dizayn açısından beğenmediğini ifade eden Hazer, paranın ön yüzünde yer alan Atatürk portresinin ise yeterince anlaşılmadığını belirtti. Eski 10 ve 20 milyonluklarda bulunan Atatürk portresinin daha detaylı olduğunu anlatan Hazer, YTL'deki Atatürk resminin daha çok fotoğrafa benzediğini savundu. YTL'nin renk uyumunun da iyi olmadığını kaydeden Hazer'e göre, renkler eskisine göre daha cansız. Eski renklerin kullanılması da yenilik anlayışına ters düşüyor. YTL'nin grafiği de iyi değil. Hazer, "Türkiye'de grafik ve portre tasarımı yapacak kişi sayısı çok az. Devlet YTL'yi kendi çalışanlarına çizdirdiği için kalitesi düşmüş." diye konuştu. TL'den YTL'ye geçişi, genel anlamda olumlu bulan Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sadi Uzunoğlu ise YTL'nin uluslararası piyasalarda dolaşımda olan paralara benzediğini ve onların standardında olduğunu söyledi. Uzunoğlu'na göre, bu durum, psikolojik açıdan da insanlar üzerinde olumlu bir etki oluşturacak.

Öte yandan iş dünyası temsilcileri, TL'den altı sıfır atılmasını tek başına yeterli bulmuyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Oğuz Satıcı, bunun teknik bir düzeltme olduğunu, bundan sonra yeniden paramızda bol sıfırlı günlere geri dönmemek için önümüzdeki günlerde bunun altının doldurulması gerektiğini söyledi. Satıcı'ya göre, vergi, reformu, sosyal güvenlik reformu, özelleştirme, enerji piyasalarının libarelleşmesi ile bu süreç desteklenmeli. Ankara Sanayi Odası Başkanı Zafer Çağlayan da asıl dikkat çekilmesi gereken noktanın "Paradan sıfır atmak kadar paraya sıfır eklememek." olduğunu vurguladı. Çağlayan, bu adımdan sonrasının reformlara süratle devam edilerek ekonomik unsurlarda görülen iyileşme ve istikrarın sürekli hale getirilmesi olduğunu dile getirdi.

Diğer taraftan 10 ülkenin banknotlarını basan Inter Security Printing şirketinin sahibi Hazer, 500 milyon adet basılan YTL'nin 20 milyon dolarlık maliyetinin fazla olduğunu savundu. Dünya standartlarında yurtdışında bastırılan 100 milyon adet banknotun maliyetinin en fazla 4 milyon dolar olacağını belirten Hazer, Türkiye'de basıldığı için YTL'nin maliyetinin en fazla 12-13 milyon dolar olması gerektiğini ileri sürdü.