[ Haberler -> Kültür-Sanat Haberleri ]

Definecilerden Kültür Mirasına Darbe

22.09.2004 - 13:43

Definecilerin, Türkiye'nin kültür mirasına çok büyük zarar verdiği saptandı. Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri (TAY) tarafından arazi çalışmalarında tespit edilen tahribat, "Tahribat Manifestosu" adı altında duyurulacak.

Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri (TAY) Proje Koordinatörü Oğuz Tanındı, 5 yılı arazide, 11 yıldan beri yaptıkları çalışmada, hemen her köyde bir defineci bulunduğunu, bazı köylerin ise tüm bireylerinin bu işle uğraştığını belirlediklerini söyledi.

Oğuz Tanındı, projelerinin dünya kültür emanetlerinin önemli parçası olan Türkiye kültür varlıklarına ait bulguların kronolojik bir envanterinin çıkarılması ve bu bilginin uluslararası platformda paylaşılması amacına yönelik tasarlandığını kaydetti.

Tanındı, ekiplerinin yaptıkları araştırmada, bölgesel farklılıklar olmakla birlikte, ağırlıklı olarak tarım nedeniyle yeraltı zenginliklerinin tahrip edildiğini gözlemlediğini, kültür mirasının yok olmasında ellerindeki detektörlerle serbestçe dolaşan definecilerin de rolü olduğunu bildirdi.

HER KÖYDE BİR DEFİNECİ

Defineciliğin temelinde ekonomik sıkıntıların yattığını, talih oyunlarının yaygınlaşmasının bu işi artırdığını ifade eden Tanındı, "Hemen her köyde mutlaka bir defineci var. Hatta bazı köylerde tüm bireyler bu işle uğraşıyor. Kolay para kazanma umudu, aynı zamanda talih oyunlarındaki gibi heyecan, defineciliği körüklüyor. Ekonomik sorunlar nedeniyle büyükşehirlere göç eden kişiler de göç ettikleri yerde umduğunu bulamayınca bu işe merak sarıyor. Büyükşehirlerin 10 kilometre gibi yakın çemberlerinde define kazılarının daha fazla görülmesi bu savımızı güçlendiriyor. Batı Akdeniz, Eskişehir ve civarı, İç Ege, Marmara'nın güneyinde define kazılarına daha sık rastlıyoruz" diye konuştu.

KÖYLÜ ALET EDİLİYOR

Tanındı, define kazılarının yaygınlaşmasında en önemli etkenlerden birinin de organize örgütler olduğunu dile getirerek, "Suçun içine bizzat girmek istemeyen bu örgütler köylüleri açıkça kullanıyor. Bu kişiler definenin yerini belirledikten sonra normal bir kağıda haritasını çıkarıyor, bu kağıt parçasını deforme ederek, hazine haritası görüntüsü verdikten sonra köylüye buradaki tarihi eseri çıkarması halinde belli bir miktar para vereceğini belirtiyor. Gösterilen yerde istenilen parçayı çıkaran köylü, her yeri potansiyel define arazisi olarak görüyor, tamamen bu işe odaklanıyor" dedi.

TARLA KENARINA ÇİVİ GÖMENLER

Tanındı, definecilerin tarihi değerlere verdiği zarar kadar, çiftçileri de zarar uğrattığını belirterek, "Adana'nın Karataş İlçesi'nde bir çiftçi, pamuk tarlasına zarar verilmemesi için tarla kenarına çivi gömdüğünü söyledi. Gerekçe olarak da detektörlerle kazı yapanların adresini değiştirmek olduğunu bildirdi. Bu örnek bile definecilerin ne kadar yaygın olduğunu ve yol açtıkları zararın boyutu hakkında fikir verebilir" dedi.

"SORUNUN ÇÖZÜMÜ EĞİTİMDE"

Tanındı, sorunun özellikle kırsal kesime verilecek eğitimle giderilebileceğini, bu konuda Jandarma Genel Komutanlığı'nın kurduğu çevre timlerinin önemli bir misyon üstlendiğini bildirdi.

"YASAL DEFİNECİLİK" DÜNYADA YOK

Tanındı, kültürel mirasın korunması için yasal defineciliğe de düzenleme getirilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Bizden başka dünyanın hiçbir yerinde izin alınarak ve gözetim altında yasal definecilik yapılmıyor. Özellikle Doğu Anadolu'da bilinçsizce yapılan kazılar nedeniyle üzücü tahribatla karşılaştık" dedi.

TAHRİBAT MANİFESTOSU

Oğuz Tanındı ayrıca, 5 yıldan beri arazide yaptıkları çalışmalarda tespit ettikleri tahribatı önümüzdeki aylarda "Tahribat Manifestosu" adı altında duyuracaklarını da kaydetti.

(NTVMSNBC)